Το τέλος του κόσμου ή της νομιμότητας;

Μην πεις: «…Και τι έγινε;»

Η σημερινή απόφαση του Eurogroup για την αποδέσμευση 49,1 δισ. ευρώ προς την Ελλάδα ως το Μάρτιο του 2013, είναι καθοριστικής σημασίας για την παραπέρα πορεία της χώρας και μπορεί να συμβάλει καταλυτικά στο «στήσιμο» ενός πραγματικά νέου κράτους. Ας μην την υποτιμήσουμε, αλλά κι ας μην επιτρέψουμε να σπαταληθεί. Οι προϋποθέσεις πολλές, τα ζητούμενα πολύπλοκα και σύνθετα. Η αλληλεγγύη των Ευρωπαίων δεν είναι λευκή επιταγή, ούτε πολύ περισσότερο Χριστουγεννιάτικος μπουναμάς.

Μέχρι σήμερα όλα τελούσαν υπό την αίρεση και την αβεβαιότητα της δόσης, από σήμερα και μετά όλα πρέπει να τρέξουν με μια και μόνο βεβαιότητα, ότι μπορούμε να πετύχουμε. Αν τον αντικειμενικό αντίπαλο, το χρόνο, δεν μπορούμε να τον νικήσουμε, να γυρίσουμε δηλαδή πίσω και να διορθώσουμε τα λάθη μας, τον άλλο μεγάλο μας αντίπαλο, τον κακό εαυτό μας, πρέπει ακαριαία να υποβάλουμε σε ευθανασία και να βαδίσουμε γρήγορα μπροστά. Για να γίνει συμβεί αυτό δεν θα πρέπει να έρθει το τέλος του κόσμου, αλλά το οριστικό τέλος ενός κράτους, όπως το ξέραμε κι όπως το κακοποιούσαμε και το κακομεταχειριζόμασταν.

Σε μια εποχή γεμάτη αβεβαιότητες κι ανασφάλειες, σε μια συγκυρία που οι κοινωνικές σταθερές έχουν ανατραπεί κι οι κανόνες μεταβάλλονται καθημερινά στα ταμπλό των χρηματιστηρίων, ο σχεδιασμός και το στήσιμο της μεταρρύθμισης του κράτους πάνω σε ευκαιριακά μπαλώματα κι επινοήσεις της στιγμής, μοιάζουν με απόπειρες να κάνεις λίφτινγκ και πλαστικές σ’ ένα ξεχειλωμένο ημιθανές κουφάρι.

Δεν υπάρχει.

Το κράτος που οι Έλληνες θα θέλαμε, δεν υπάρχει. Μπορεί να υπήρξε μιαν εποχή, κάποτε. Δεν μας έκανε όμως, ούτε και τότε. Εκείνο το κράτος, με τις ιδιαιτερότητες, τις στρεβλώσεις, τις ανισότητες και τις αδικίες, αυτό που μας βόλευε στο Δημόσιο και μας έδινε χαριστικές συντάξεις, που μας ηλεκτροδοτούσε το αυθαίρετο και δεν μας ρωτούσε πώς ζούσαμε πλουσιοπάροχα με το επίδομα ανεργίας, εκείνο το κράτος έσκασε σαν φούσκα μόλις η οικονομική κρίση χτύπησε την πόρτα της Ευρώπης.

Πρώτο και καλύτερο.

Τα κράτη που λειτουργούν δεν χρειάζονται «μνημόνιο» για να βάλουν σε μια στοιχειώδη σειρά βασικές τους αρμοδιότητες. Μπορεί να χρειάζεται, με την κρίση και υπό την πίεση των αγορών, να συμμαζέψουν τα δημοσιονομικά τους, τα χρέη τους, αλλά δεν χρειάζεται να επινοήσουν τα αυτονόητα. Τη λειτουργία αποτελεσματικού φορολογικού συστήματος, την ύπαρξη ελεύθερου ανταγωνισμού, την ανεμπόδιστη λειτουργία των πανεπιστημίων, την ανταποδοτικότητα του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, την ύπαρξη μηχανισμού πρόνοιας κι αλληλεγγύης για τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες κι όσους έχουν ανάγκη τα σύγχρονα κράτη τα έχουν λύσει από χρόνια.

Τα μνημόνια είναι παραμύθια.

Μνημόνια συνεργασίας εφαρμόζονται και σ’ άλλες χώρες της Ευρώπης. Μόνο στη χώρα μας το «μνημόνιο» έγινε όχημα διχασμού και ιστορία συνωμοσίας για να παραμυθιάζονται οι νοσταλγοί του κράτους της διαλυμένης παραγωγικής βάσης, των κοινοτικών επιδοτήσεων και «πακέτων» στήριξης, των παραγόντων και των εκπροσώπων ανύπαρκτων οργανώσεων, του προαστατευτισμού και της αναποτελεσματικότητας, της διαπλοκής και της αδιαφάνειας. Ναι, όλα αυτά που τάχαμου έκπληκτοι ανακαλύπτουμε σήμερα. Όλες αυτές τις «ειδήσεις» για «λίστες» και πακτωλούς εκατομμυρίων που περνούσαν, αλλά δεν στέκονταν, μέχρι να καταλήξουν σε τραπεζικές θυρίδες του εξωτερικού ή θαμμένα σε κήπους και αγροτεμάχια του εσωτερικού.

Τη νέα νομιμότητα πρέπει να ιδρύσουμε. Τη νέα τάξη πραγμάτων, που θα επιδιώκει τ’ αποτελέσματα κι όχι τις εντυπώσεις. Αυτά τα ζητούμενα δεν υπηρετούνται, ούτε επιτυγχάνονται με διατάξεις της μορφής: «Στο τρίτο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν.718/1977, όπως αντικαταστάθηκε με την περίπτωση 1 της υποπαραγράφου Ε.5. της παραγράφου Ε του ν.4093/2012, οι λέξεις “της Ευρωπαϊκής Ένωσης” αντικαθίστανται με τις λέξεις “του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου”», που μέχρι χτες ακόμα έβλεπαν το φως της δημοσιότητας.

Το μελάνι στις Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου και τους εφαρμοστικούς νόμους είναι νωπό, οι εγκύκλιοι του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης και του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (Γ.Λ.Κ.) διαδοχικές κι αλλεπάλληλες, επιχειρούν να κατευθύνουν μιαν προσπάθεια αναδιοργάνωσης και δημοσιονομικής εξυγίανσης που φαντάζει μέχρι σήμερα από ασυντόνιστη έως ατελέσφορη.

Μια κόκκινη γραμμή με το χτες, με την πρακτική της ατέρμονης «ρυθμισολαγνείας» πρέπει να σημάνει πλέον η εκταμίευση αυτής της δόσης. Όλο το πλέγμα των ρυθμίσεων που αφορούν την ανάπτυξη της χώρας από την οργάνωση της Δημόσιας Διοίκησης μέχρι τους όρους δόμησης στην π.χ. Πετρομαγούλα, πρέπει να καταργηθούν. Τέλος. Όλα από την αρχή.

Μόνο μηδενίζοντας το κοντέρ της νομοθετικής μας υπεραπαραγωγής, μπορεί να εμφανιστεί σ’ εύλογο χρόνο στη χώρα μας η πραγματική παραγωγή. Από μηδενική βάση όλα, στο πλαίσιο του Συντάγματος, αλλά με το βλέμμα στο μέλλον μας, στο μέλλον των παιδιών μας, των άνεργων και των νέων. Με πραγματική διάθεση να γυρίσει σελίδα ο τόπος και να πιάσουν πραγματικά τόπο οι θυσίες της πλειοψηφίας του λαού.

Αν επιμείνουμε, τάχα υπό το κράτος της πίεσης και του επείγοντος, σε επιμέρους τροποποιήσεις του κουρελιασμένου και διάτρητου από τις αλλεπάλληλες αντικαταστάσεις ισχύοντος συστήματος νομιμότητας και προστασίας του δημοσίου συμφέροντος, κλείνουμε πονηρά το μάτι σε συντεχνίες κι οργανωμένα συμφέροντα, ανακυκλώνοντας και διαιωνίζοντας το κράτος της αναποτελεσματικότητας και της ρεμούλας.

Έτσι, εκ του ασφαλούς, διακινδυνεύσουμε, να βρεθούμε σύντομα και πάλι στην ανάγκη να εκλιπαρούμε τους Ευρωπαίους για μια επόμενη δόση, κλαψουρίζοντας, ότι απ’ την εκταμίευσή της, εξαρτάται –εκ νέου– για τη χώρα το τέλος του κόσμου.

Τότε, ούτε ο ίδιος ο ‘Ολυ Ρεν δεν πρόκειται να μας πιστέψει.

ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ: Εδώ κρίνεται η ανάπτυξη

Οι πολεοδομίες είναι υπηρεσίες «προς κατεδάφιση», το Ι.Κ.Α. βουλιάζει στα ελλείμματα, τα νοσοκομεία μαστίζονται από την κακοδιοίκηση και τα χρέη, οι εφορίες αδυνατούν να λειτουργήσουν με αποτελεσματικότητα. Διαχρονικές διαπιστώσεις για μερικές μόνο από τις πλέον πολυπρόσωπες και κρίσιμες για τη λειτουργία του κράτους δημόσιες υπηρεσίες, που όμως στις μέρες μας αποχτούν τραγικές διαστάσεις.

Δεν έχει περάσει πρωθυπουργός απ’ αυτή τη χώρα, που να μην έχει χαρακτηρίσει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο τον κρατικό μηχανισμό σαν τον «ασθενή» κρίκο στην όποια προσπάθεια ανάπτυξης της χώρας. Παρά ταύτα, μηδενός εξαιρουμένου, άλλος λιγότερο, άλλος περισσότερο, δεν απέφευγαν να πέσουν στην παγίδα του πολιτικού κόστους ή να υποκύπτουν στις σειρήνες της πολιτικής τους πελατείας, αναβάλλοντας ή ακυρώνοντας τα όποια σχέδια ή σκέψεις είχαν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που υπήρχαν.

Με τον ίδιο τρόπο, ο επόμενος πρωθυπουργός θεμελίωνε και φόρτωνε την –επίσης διαχρονική– οικονομική λιτότητα στις επιλογές και τις πλάτες του προκατόχου του, ώστε να νομιμοποιήσει περιοριστικές πολιτικές σε βάρος των πολλών, γεγονός που του επέτρεπε να κινηθεί με μεγαλύτερη άνεση την επόμενη προεκλογική περίοδο.

Με τον τρόπο αυτό, τα φέρναμε βόλτα με δανεικά και πακέτα στήριξης επί δεκαετίες όμορφα κι ωραία. Όλα τα ωραία όμως κάποτε τελειώνουν, ιδιαίτερα αν δεν προσέξεις πώς μοιράζεις την πίτα, αν στηριχτείς μόνο στις δυνατότητες της επικοινωνίας και των μέσων και σου τύχει ταυτόχρονα και καμιά οικονομική κρίση.

Από το μνημόνιο και μετά έχουμε περάσει σε μια άλλη φάση της σύγχρονης πολιτικής πραγματικότητας. Λίγο – πολύ όλοι μας έχουμε κατανοήσει για τα πώς και τα γιατί κι οι θεωρητικοί των πολιτικών και οικονομικών επιστημών έχουν επαρκώς δικαιωθεί για τις διαπιστώσεις και τα πορίσματα, που κατά καιρούς έφερναν στο φως της δημοσιότητας, σχετικά με τα εγγενή προβλήματα της οικονομίας και της κρατικής μας οργάνωσης.

Ως πολίτες κουβαλάμε πολύ πίκρα και οργή μέσα μας και δεν οφείλεται αυτό μόνο στην αποστροφή, πως «όλοι μαζί τα φάγαμε».

Εκείνο που κρίνεται, πως θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη από τον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση, είναι ότι τα προωθητικά τρικ και τα επικοινωνιακά τεχνάσματα έχουν χάσει από καιρό –τα «έκαψε» την εποχή του ο Κώστας Καραμανλής– την επικοινωνιακή τους αίγλη και την προπαγανδιστική τους εμβέλεια.

Η εικόνα έχει ασφαλώς τη δυναμική και την επιρροή της, αλλά αυτό που ο καθένας σήμερα περιμένει από τον Γιώργο Παπανδρέου, είναι η βεβαιότητα, ότι οι νομοθετικές πρωτοβουλίες κι οι πολιτικές αποφάσεις, που προωθούνται μετά το μνημόνιο από την κυβέρνησή του στο πλαίσιο ανασυγκρότησης της οικονομίας κι εξυγίανσης των δημοσιονομικών μεγεθών της χώρας, εδράζονται πάνω στην ισχυρή κι αταλάντευτη πολιτική βούληση για την υλοποίησή τους κι ότι έχει διασφαλιστεί, πως οι κρατικές δομές, που θα κλιθούν να τις υλοποιήσουν διαθέτουν την απαιτούμενη επάρκεια, ικανότητα και αποφασιστικότητα.

Είναι πολιτικά κρίσιμο, αλλά και κοινωνικά δίκαιο, ν’ αποκατασταθεί επιτέλους στο δημόσιο η από δεκαετίες διαπιστωμένη ανικανότητα να παραχθεί δημιουργικό έργο και να υποστηριχθεί με συνέπεια το οποιοδήποτε εκσυγχρονιστικό εγχείρημα. Φυσικά, για την κατάσταση αυτή την πρωταρχική ευθύνη έχουν οι κυβερνώντες, ως αποφασιστικός πόλος του πελατειακού συστήματος που έχει δημιουργηθεί. Το γεγονός αυτό δεν αναιρεί όμως σε καμιά περίπτωση την πραγματικότητα, που θα πρέπει ν’ ανατραπεί και ν’ αλλάξει.

Η ριζική αναδιοργάνωση των δημοσίων υπηρεσιών και των ακολουθούμενων διαδικασιών στη βάση ενός μοντέλου ανταποδοτικότητας για τη λειτουργία τους και σκοπιμότητας για την ύπαρξή τους έναντι του κράτους και της κοινωνίας, σε συνδυασμό με την πλήρη αξιοποίηση των υπηρετούντων σε θέσεις σύμφωνα με τα προσόντα και τις ικανότητές τους, θα αποτελέσει ένα αποφασιστικό βήμα για την εδραίωση κλίματος εμπιστοσύνης μεταξύ κυβέρνησης και πολιτών.

Η αποπροσωποποίηση των συναλλαγών με τις δημόσιες υπηρεσίες, η θεσμοθέτηση αντικειμενικών κριτηρίων αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων, η αποκατάσταση των στρεβλώσεων του συστήματος προσλήψεων μέσω του Α.Σ.Ε.Π., η εκ βάθρων αναδιοργάνωση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και των εφοριών, ο δίκαιος ανασχεδιασμός ενός νέου αναπτυξιακού μισθολογίου, είναι μερικές μόνο ενδεικτικές από τις ανάγκες για αλλαγές που υπάρχουν.

Αυτές τις ανατροπές και αλλαγές περιμένουν οι πολίτες, ώστε να είναι βέβαιοι, ότι πράγματι υπάρχει η προοπτική να πιάσουν τόπο οι θυσίες τους, ότι όντως οι σκληρές επιλογές υπάρχει η θέληση να οδηγήσουν σε αποτελέσματα, ότι επιτέλους εκλέχτηκε μια κυβέρνηση που εννοεί αυτά που υποστηρίζει και δεν αρκείται στην εικονική διαχείριση μιας κρίσης, που εκ των πραγμάτων έχει καταλυτικές συνέπειες για τις ζωές όλων μας.

Φωτο: salata.wordpress.com/category/σκάνδαλα

ΠΕΡΑΙΩΣΗ: Κρατάει χρόνια αυτή η -δύσωσμη- κολώνια

Χρειαζόταν άραγε να διατυπώσει το ΔΝΤ τον προβληματισμό του για την ανάγκη να παταχθεί η φοροδιαφυγή, ειδάλλως το όλο χρηματοδοτικό εγχείρημα της οικονομικής στήριξης της Ελλάδας, κινδυνεύει να τιναχτεί στον αέρα; Ασφαλώς όχι, το χρόνιο πρόβλημα είναι πασίγνωστο και όχι μόνο στους παροικούντες στα πέριξ της πλατείας Συντάγματος Υπουργεία.

Δυστυχώς, παρά τις όποιες φιλόδοξες εξαγγελίες του οικονομικού επιτελείου, με την ακολουθούμενη δημοσιονομική πολιτική, είναι βέβαιο ότι πολύ σύντομα η κυβέρνηση θα βρεθεί με την πλάτη στον τοίχο, εφόσον θα διαπιστώσει, ότι τα κρατικά ταμεία δεν περιέχουν τίποτε άλλο εκτός από τις περικοπές των μισθών και των συντάξεων και τη δραματική περιστολή των δαπανών των δημοσίων υπηρεσιών.

Η περαίωση εξπρές για την τακτοποίηση φορολογικών εκκρεμοτήτων που χρονολογούνται από το 2000, στην οποία αναγκάζεται να καταφύγει το οικονομικό επιτελείο, αποδεικνύει όχι μόνο του προβληματισμού το βάσιμο, αλλά και τη διαχρονικότητα και την έκταση που έχει το φαινόμενο της φοροδιαφυγής στη χώρα μας.

Με την περαίωση, όχι μόνο επιβεβαιώνεται η σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος κρατική αδυναμία και ανικανότητα να εφαρμοστεί για όλους η φορολογική νομοθεσία, αλλά, κατά κύριο λόγο, κλείνεται το μάτι σε όλους τους επίδοξους μπαταχτσήδες και φοροφυγάδες, ότι μπορούν να εξακολουθήσουν την ταχτική τους –επικαλούμενοι μάλιστα με θρασύτητα και κάποιοι απ’ αυτούς τη «διεθνή οικονομική συγκυρία»– ευελπιστώντας σε μια μελλοντική ευνοϊκή για τα συμφέροντά τους λύση.

Ποιους αφορά στις μέρες μας η φορολογική νομοθεσία, η οποία μάλιστα αλλάζει –τι παγκόσμια πρωτοτυπία– κάθε χρόνο; Κατά κανόνα μόνο τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους ή στην καλύτερη περίπτωση και κάποιους συνεπείς φορολογούμενους. Όλοι οι άλλοι; Είναι εκείνοι που θα περιμένουν να πληρώσουν «το κάτι τις τους» –στην καλύτερη για το κράτος περίπτωση– με την επόμενη περαίωση.

Όσο κοινωνικά δίκαιος κι αν είναι ένας φορολογικός νόμος, όταν θεσπίζεται για να εφαρμοστεί από έναν κρατικό φοροεισπρακτικό μηχανισμό αναποτελεσματικό και διαβρωμένο, σε μια κοινωνία που έχει εθιστεί στη φοροδιαφυγή και στο «μαύρο χρήμα», είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα αποτύχει να αποδώσει σαν εργαλείο αποτελεσματικής δημοσιονομικής πολιτικής και ανάπτυξης.

Η αιτία του κακού είναι ακριβώς εκεί, εκεί πρέπει να μπει η –περιβόητη πλέον– κόκκινη γραμμή κι από ‘κει να ξεκινήσει ο Καλλικράτης για την αναδιοργάνωση των κρατικών υπηρεσιών, από τη ριζική αναδιοργάνωση του Υπουργείου Οικονομικών, αρχής γενομένης από το –αγκυλωμένο στις πρακτικές του περασμένου αιώνα– Γενικό Λογιστήριο του Κράτους και φτάνοντας μέχρι την τελευταία ΔΟΥ.

Τι να κάνει ένα ΣΔΟΕ, που τελικά κοντεύει να γίνει η θεαματικότερη «ατραξιόν» των βραδινών δελτίων ειδήσεων με τις διαδοχικές αποκαλύψεις κραυγαλέων περιπτώσεων φοροδιαφυγής, πότε ηχηρών ονομάτων της εγχώριας show biz, πότε διάσημων ποδοσφαιριστών και πότε ευυπόληπτων επιχειρηματιών; Μέχρι αυτές οι περιπτώσεις να –και αν– αποδώσουν ένα (αριθμητικά 1) ευρώ στον κρατικό κορβανά, θα έχουν περάσει κατ’ ανάγκη όχι ένα, αλλά δέκα (αριθμητικά 10) πακέτα στήριξης και μνημόνια.

Προς το παρόν, αν το Υπουργείο Οικονομικών θέλει να δει βελτίωση «στο σκέλος των εσόδων του προϋπολογισμού» –κατά την κρατούσα ορολογία– και η κυβέρνηση να μην αναγκαστεί λίαν συντόμως να καταφύγει εκ νέου στην εύκολη λύση των έκτακτων μέτρων, που θα πλήξουν για άλλη μια φορά αδιακρίτως και προπαντός δυσβάσταχτα –αν όχι καταλυτικά– τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, να τεθούν σε ισχύ έκτακτες διαδικασίες εξπρές για την απαίτηση είσπραξης από το κράτος όλων των οφειλών από ιδιώτες και επιχειρήσεις, έστω και με την εκχώρηση του δικαιώματος είσπραξης από φορείς εκτός των μέχρι σήμερα αποδεδειγμένα αποτυχημένων εφοριών.