ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΙΝΗΣ

Για την επιλογή του θα λέγονται και θα γράφονται πολλά τις επόμενες μέρες. Λύση ανάγκης ή αποτέλεσμα υπολογισμού, προϊόν δυστοκίας ή απότοκο αδιεξόδου, όποιο σενάριο κι αν προτιμάτε, ελάχιστη αντικειμενικότητα αν διαθέτει κάποιος και στοιχειώδη λογική δεν μπορεί παρά να παραδεχτεί ότι η υποψηφιότητα του Γιώργου Καμίνη για τον Δήμο της Αθήνας, τον μεγαλύτερο Δήμο της χώρας, στην παρούσα μάλιστα συγκυρία, αποτελεί μια όαση ελπίδας και μια χαραμάδα φωτός στο χειμαζόμενο τοπίο του αυτοδιοικητικού πολιτικού προσωπικού της πατρίδας μας.

Εκείνοι που περίμεναν ο υποψήφιος δήμαρχος να έχει τα εύσημα τηλεπερσόνας ή την αναγνωρισιμότητα παίχτη του dancing with the stars, ασφαλώς θ’ απογοητεύτηκαν. Το ίδιο κι όσοι επιθυμούσαν διακαώς ο υποψήφιος για την Αθήνα να είναι ψημένος στο κομματικό καμίνι ή «παιδί» των μηχανισμών και του συστήματος.

Αν η υποψηφιότητα αυτή αποτελέσει κι επιλογή της πλειοψηφίας των Αθηναίων, είναι πολύ πιθανόν η πρωτεύουσα της χώρας ν’ αποχτήσει επιτέλους ένα σύγχρονο τρόπο λειτουργίας και να χαράξει μια διαφορετική τροχιά ανάπτυξης, που θα επιτρέπει στους κατοίκους της να ελπίζουν στη δημιουργία μιας πόλης, που θα τιμά και θα σέβεται την ιστορία και τους κατοίκους της, αλλά ταυτόχρονα θα οραματίζεται και θα σχεδιάζει το περιβάλλον και τις συνθήκες ζωής των παιδιών της.

Ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη, σε κάθε περίπτωση όμως η αρχή είναι το ήμισυ του παντός…

Καλή συνέχεια!

ΤΟ ΕΧΟΥΝ ΣΥΣΤΗΜΑ...

Ο όρος «αξιοκρατία» και «αντικειμενικότητα» έχουν για τη δημόσια διοίκηση της χώρας μας ένα εντελώς ιδιαίτερο και ξεχωριστό περιεχόμενο, όχι μόνο απ’ αυτό που η κοινή λογική κι ο μέσος νους αντιλαμβάνονται, αλλά κι απ’ αυτό που αποδίδεται στους όρους σε άλλα κράτη της Ευρώπης.

Διαχρονικά, όλες οι κυβερνήσεις που σέβονται τον εαυτό τους φροντίζουν με την ανάληψη των καθηκόντων τους να ψηφίσουν έναν νόμο, ώστε στο όνομα της «αξιοκρατίας» και της «αντικειμενικότητας» να καταργήσουν την υπαλληλική ιεραρχία και τα υπηρεσιακά συμβούλια, να απαλλάξουν από τα καθήκοντά τους τους υπηρετούντες προϊσταμένους οργανικών μονάδων και να επιλέξουν –πάντα με «αντικειμενικά» και αξιοκρατικά» κριτήρια και διαδικασίες– τους νέους «εκλεκτούς». Δεν είναι, λοιπόν, τυχαίο που από το 1975 μέχρι σήμερα –απ’ ότι πρόχειρα θυμάμαι– έχουν ψηφιστεί έξι «νέα» βαθμολόγια για τους δημοσίους υπαλλήλους.

Το σχέδιο νόμου «Σύστημα επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων με αντικειμενικά και αξιοκρατικά κριτήρια - Σύσταση Ειδικού Συμβουλίου Επιλογής Προϊσταμένων (ΕΙ.Σ.Ε.Π.)» και λοιπές διατάξεις», που κατατέθηκε στη Βουλή με τη μορφή μάλιστα του κατεπείγοντος –ξεσηκώνοντας την έντονη αντίδραση του Απόστολου Κακλαμάνη– δεν μπόρεσε να ξεφύγει από τον κανόνα. Οι συντάκτες του αρκέστηκαν σε μια καταφανώς βαριεστημένη συρραφή-αντιγραφή διατάξεων προηγούμενων σχετικών ρυθμίσεων, οδηγώντας το όλο εγχείρημα σε μια μελαγχολική κοινοτυπία.

Δεν θ’ αναφερθώ στα κριτήρια,τη συνέντευξη και τη βαθμολόγηση, που παραπέμπει ευθέως στον προηγούμενο νόμο του Προκόπη Παυλόπουλου. Ούτε στο τάχα πρωτότυπο της γραπτής εξέτασης των υποψηφίων. Ενδιαφέρον έχει η αδυναμία των παροικούντων τη γενική γραμματεία δημόσιας διοίκησης στη Βασιλίσσης Σοφίας, να οραματιστούν και να προτείνουν έναν θεσμό, μια διαδικασία κι ένα όργανο, που να προσφέρει πραγματικά μια στοιχειωδώς νέα διάσταση στον τρόπο επιλογής των προϊσταμένων στις δημόσιες υπηρεσίες. Δεν ζητείται η ανακάλυψη της πυρίτιδας, ένα αξιοπρεπές, απλό, αδιάβλητο και –κατά το δυνατόν– αξιοκρατικό σύστημα αναζητείται.

Στο προτεινόμενο νομοσχέδιο προκειμένου να συγκροτηθεί το Ειδικό Συμβούλιο Επιλογής Προϊσταμένων (ΕΙ.Σ.Ε.Π.) και να λειτουργήσει ο νέος θεσμός ανακατεύονται με αξιοθαύμαστη πολυπλοκότητα και γραφειοκρατική συνέπεια τέσσερις υφιστάμενες δημόσιες υπηρεσίες και ανεξάρτητες Αρχές: Το υπουργείο Εσωτερικών, το ΑΣΕΠ, ο Συνήγορος του Πολίτη και το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης.
Πρόεδρος του οργάνου αυτού είναι ένας εκ των αντιπροέδρων του ΑΣΕΠ και από τα τέσσερα μέλη τα τρία είναι μέλη του ΑΣΕΠ και το ένα βοηθός του Συνηγόρου του Πολίτη. Το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης εμπλέκεται στη διεξαγωγή της γραπτής δοκιμασίας από γενικούς διευθυντές μέχρι και για προϊσταμένους αυτοτελών τμημάτων ή γραφείων.

Απορία πρώτη: Τι σχέση έχει το ΑΣΕΠ και ο Συνήγορος του Πολίτη με την υπηρεσιακή εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων;

Απορία δεύτερη: Υπάρχει τόση άνεση από πλευράς φόρτου εργασίας σ’ αυτά τα πρόσωπα, ώστε τους περισσεύει χρόνος για να προλαβαίνουν ν’ ανταποκρίνονται με συνέπεια σε όλα αυτά τα μεταξύ τους άσχετα καθήκοντα;

Απορία τρίτη –και τελευταία: Τελικά σ’ αυτόν τον τόπο, ότι έχει σχέση με την αξιοκρατία και τη διαφάνεια μόνο υπέργηροι δικαστικοί και μεγαλοσυνταξιούχοι υπάλληλοι του δημοσίου ή πολυπράγμονες καθηγητές πανεπιστημίου μπορούν να την εγγυηθούν και να τη διασφαλίσουν;

Είναι προφανές, ότι για άλλη μια φορά θα αρκεστούμε σε μια από τα ίδια. Η τομή κι η ρήξη με τα κατεστημένα στη δημόσια διοίκηση δεν τολμήθηκαν.

Και το κερασάκι στην τούρτα;

Σε μια περίοδο που οι δαπάνες και μισθοί των εργαζόμενων στη δημόσια διοίκηση περικόπτονται δραματικά, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι: «Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Αποκέντρωσης & Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης και Οικονομικών, καθορίζεται η αποζημίωση του προέδρου, των μελών και του γραμματέα του ΕΙ.Σ.Ε.Π.».

Εις υγείαν διπλοθεσιτών και τριπλοθεσιτών συνταξιούχων, η μεταρρύθμιση μπορεί να περιμένει την επόμενη.

Κρίμα.

ΑΡΧΗ ΜΕ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ

Θαυμάσαμε, αμέσως μετά την ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης, την πρωτοβουλία του πρωθυπουργού της χώρας Γιώργου Παπανδρέου, να προσκαλέσει τον Συνήγορο του Πολίτη στην πρώτη συνεδρίαση του νέου υπουργικού συμβουλίου. Ο μεστός κι ανεπιτήδευτος λόγος του καθηγητή Γιώργου Καμίνη, που προΐσταται αυτής της ανεξάρτητης Αρχής, οι καίριες επισημάνσεις του κι η ακρίβεια των επιχειρημάτων του, ανέδειξαν με αδρές γραμμές, αφενός μεν το σημαντικό έργο που καλείται να φέρει σε πέρας η κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. για την προστασία του πολίτη απέναντι στη διοίκηση και τη γραφειοκρατία και αφετέρου το όντως σπουδαίο έργο και τη συνέπεια με την οποία εκπληρώνει την αποστολή της αυτή η ανεξάρτητη Αρχή.
Διαβάσαμε πριν λίγες μέρες στις εφημερίδες, ότι κατά τη συνάντηση του πρώην υπουργού και εμπνευστή του νόμου 2190 για τη δημιουργία του Α.Σ.Ε.Π. Αναστάση Πεπονή με την υπουργό Εσωτερικών Γιάννη Ραγκούση, ότι ο παλαιός πολιτικός φέρεται να προέτρεψε τον υπουργό να προχωρήσει σε νέο νόμο για τις προσλήψεις, εφόσον ο νόμος που ισχύει έχει υποστεί τόσες τροποποιήσεις που αν τις μαζέψεις «γεμίσεις ένα βιβλίο με 408 σελίδες».
Ένα μεγάλο μέρος των ρυθμίσεων που επικαλέστηκε ο πρώην υπουργός, αφορούν οργανωτικά θέματα του Α.Σ.Ε.Π., που αποτελεί επίσης ανεξάρτητη Αρχή. Μια Αρχή όμως που ακολούθησε για την οργάνωση και την ανάπτυξή της τα μεταπολεμικά στερεότυπα της γραφειοκρατικής γιγάντωσης του ελληνικού δημοσίου, που αναπαράγουν παθολογίες και δυσλειτουργίες ενός διοικητικού συστήματος που, αγκυλωμένο σε νομικισμούς και τυπολατρίες, αδυνατεί να παρακολουθήσει της σύγχρονες αρχές της διοίκησης, είναι αναποτελεσματικό και δύσκαμπτο και, τελικά, ταλαιπωρεί τους νεαρούς πολίτες, που επιζητούν το διορισμό τους σε μια θέση του δημοσίου.
Το γεγονός, ότι υπάρχουν διαγωνισμοί που διαρκούν περισσότερο από δύο χρόνια μέχρι να ολοκληρωθούν, είναι ενδεικτικό των αργόσυρτων διαδικασιών που εφαρμόζονται, σε μια εποχή μάλιστα που η ανεργία χτυπά κόκκινο και το δημόσιο –στο βαθμό που καλύπτει τις κενές οργανικές του θέσεις– αποζητά εδώ και τώρα νέες γνώσεις και σύγχρονες εξειδικεύσεις.
Μια εξήγηση, στο πώς συμβαίνει σύγχρονες δημόσιου χαρακτήρα υπηρεσίες, όπως είναι οι Ανεξάρτητες Αρχές, που θεσπίστηκαν τη δεκαετία του 1990 από τις κυβερνήσεις του ΠΑ.ΣΟ.Κ., να εμφανίζουν τόσο κραυγαλέες και αντιφατικές συμπεριφορές, μπορεί ν’ αναζητηθεί στον τρόπο οργάνωσης και στελέχωσής τους.
Ο Συνήγορος του Πολίτη είναι οργανωμένος ανά κύκλους αρμοδιότητας και το οργανόγραμμά του, εμφανίζει ανάγλυφα με την απλότητα και τη συνοχή του, να επιτελεί με συνέπεια μια από τις βασικότερες διοικητικές λειτουργίες, τον συντονισμό. Επιπλέον, είναι στελεχωμένος από νέους επιστήμονες, που διαθέτουν την αναγκαία ανά τομέα εξειδίκευση προκειμένου να ανταποκρίνονται στα καθήκοντά τους. Κάτι ανάλογο παρατηρείται και στην Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, με τη διαφορά ότι εδώ, στην κορυφή της πυραμίδας υπάρχουν Πρόεδρος και ολιγάριθμα μέλη, καθηγητές πανεπιστημίου κατά κύριο λόγο και δικηγόροι.
Ανατρέχοντας στο οργανόγραμμα του Α.Σ.Ε.Π. αντιλαμβανόμαστε με την πρώτη ματιά τη γραφειοκρατική πυραμίδα που σχηματίζεται (Γενικές Διευθύνσεις, Διευθύνσεις, Τμήματα κ.λπ.) στην κορυφή της οποίας βρίσκονται ο Πρόεδρος, οι δύο Αντιπρόεδροι κι οι εικοσιένας σύμβουλοι. Στις επαγγελματικές τους περγαμηνές, όλοι σχεδόν τον τίτλο του τέως ή του επί τιμή. Συνταξιούχοι δικαστικοί και δημόσιοι υπάλληλοι.
Οι συγκρίσεις είναι καταλυτικές και αποκαρδιωτικές.
Μέσα σε δεκαπέντε μόλις χρόνια το Α.Σ.Ε.Π. έχει μεταβληθεί σε δεινόσαυρο του ελληνικού συστήματος διοίκησης.
Σε μια εποχή, που ένα από τα πιο καυτά ζητούμενα για τον τόπο μας είναι η αποτελεσματική λειτουργία του κράτους, η παραγωγικότητα κι η εξοικονόμηση πόρων, έχουμε αποθέσει όλο το σύστημα των προσλήψεων σ’ ένα φορέα που εκ των πραγμάτων αδυνατεί να το διαχειριστεί. Και τη στιγμή μάλιστα, που ένα από τα πιο καυτά προβλήματα της νέας γενιάς είναι η υψηλή ανεργία των νέων επιστημόνων με το υψηλό επίπεδο εξειδίκευσης και γνώσεων.
Ασφαλώς είναι αναγκαία η νομοθετική «αναγέννηση» του συστήματος προσλήψεων στο δημόσιο, αλλά ταυτόχρονα κι η πλήρης αναδιοργάνωση του Α.Σ.Ε.Π. είναι εξίσου επιτακτική προκειμένου ν’ «αναπνεύσει» το σύστημα και μια από τις κρίσιμες παραμέτρους για την επιτυχία του εγχειρήματος είναι κι η στελέχωση όλων των οργάνων του Α.Σ.Ε.Π. με νέους επιστήμονες, που θα διαθέτουν όχι μόνο τις αναγκαίες γνώσεις, αλλά προ παντός τη δύναμη και το κουράγιο να δουλέψουν προς αυτή την κατεύθυνση.