Κάθισμα βαθύ.

Πού θα πάει αυτή η κατάσταση; Οι ίδιοι και οι ίδιοι. Οι γνωστοί, οι κολλητοί, οι παρατρεχάμενοι. Χιλιάδες νέοι στην ανεργία, χιλιάδες νέοι στο δρόμο για το εξωτερικό κι οι «γνωστοί–άγνωστοι» των κομματικών διαδρόμων και των υπουργικών γραφείων ανακυκλώνονται από θέσεις συμβούλων σε θέσεις προέδρων κι από θέσεις μελών σε θέσεις εμπειρογνωμόνων.

Δεν είναι μόνο οι πολιτικές θέσεις των γενικών και ειδικών γραμματέων –που και γι’ αυτές χωράει πολύ συζήτηση– οι οποίες εν πάση περιπτώσει θα μπορούσε να δικαιολογηθεί το κριτήριο της γνωριμίας και της εμπιστοσύνης. Ο «κακός χαμός» γίνεται με τις χιλιάδες έμμισθες κι αμειβόμενες θέσεις στα διοικητικά συμβούλια, στις επιτροπές και στα μυριάδες νομικά πρόσωπα κάθε λογής και μορφής που εξακολουθούν να υπάρχουν και ν’ απομυζούν σαν τα τσιμπούρια τον κρατικό προϋπολογισμό.

Πανεπιστημιακοί, συνταξιούχοι δικαστικοί και στρατιωτικοί, συνταξιούχοι εκπαιδευτικοί και δικηγόροι ή μηχανικοί, ιδιωτικοί υπάλληλοι, κάθε λογής και ιδιότητας φυσικά πρόσωπα τοποθετούνται και τακτοποιούνται με το αζημίωτο σε θέσεις φορέων που με τον έναν ή τον άλλο  τρόπο εξαρτώνται από το δημόσιο και μεταπηδούν από  το ένα πόστο στο άλλο ανάλογα με την κυβέρνηση και τον αρμόδιο υπουργό.

Το «κράτος-λάφυρο», η βαριά κι ασήκωτη κληρονομιά της εποχής πριν τις δανειακές συμβάσεις και τα μνημόνια, αντί να ξελαφρώνει εξακολουθεί να ζει και να βασιλεύει στις μέρες μας, ρίχνοντας καθημερινά κουβάδες νερό, όχι στο κεφάλι κάποιου επώνυμου χάριν του «Ice Bucket Challenge», αλλά στο μύλο της αναξιοπιστίας και της αφερεγγυότητας του πολιτικού συστήματος.

Το κράτος που αλλάζει, που κλείνει και συγχωνεύει οργανισμούς, που απολύει, που θέτει σε διαθεσιμότητα, που αναδιοργανώνεται, που…, που…, εξακολουθεί να επιλέγει τις διοικήσεις και τα πρόσωπα από την ίδια «δεξαμενή», από τους ίδιους πελατειακούς «φίλους», αδιαφορώντας προκλητικά, αν υπάρχουν άξιοι νέοι επιστήμονες, έμπειροι managers, που με τις αμοιβές και τις αποζημιώσεις που προβλέπονται –ακόμα και τώρα μέσα στην οικονομική κρίση– θα μπορούσαν να επιλεγούν –με διαγωνισμό ανάλογα με τη θέση– και να ξεφύγουν από το ταμείο ανεργίας, την υποααπασχόληση ή τον ξεριζωμό.

Είναι άραγε αναντικατάστατοι και δυσαναπλήρωτοι για τις δημόσιες θέσεις τόσοι υπερήλικες συνταξιούχοι, ώστε είναι αδύνατον άλλοι νεότεροι, με φρέσκες γνώσεις και σύγχρονες αντιλήψεις και ιδέες για το αντικείμενο, να τοποθετηθούν και να καλύψουν τις κρατικές ανάγκες σε επιτροπές και διοικητικά συμβούλια;

Είναι δίκαιο, κάποιοι να συμπληρώνουν με χίλια δυο επιδόματα κι αποζημιώσεις από συμβούλια κι επιτροπές την ούτως ή άλλως παχυλή –ακόμα και με τα δεδομένα της εποχής– σύνταξή τους, όταν χιλιάδες άλλοι εξίσου ή και περισσότερο κατάλληλοι, με προσόντα, δεν έχουν κάν έναν μισθό για να συντηρηθούν;

Οι αλλαγές και οι μεταρρυθμίσεις, για να πείθουν και να κερδίζουν την εμπιστοσύνη της κοινωνίας και των πολιτών, ξεκινούν από τα αυτονόητα, τα απλά, αυτά που σηματοδοτούν ταυτόχρονα, ότι υπάρχει η βούληση για αλλαγές κι ανατροπές, αυτά που δημιουργούν τη βάσιμη ελπίδα ότι, επιτέλους, οι σκοπιμότητες κι οι βολικές λύσεις, οι πρακτικές του παρελθόντος περνάνε σιγά – σιγά όντως στο παρελθόν.

Σε αντίθετη περίπτωση, η ανακύκλωση της ιδιοκτησιακής λογικής για το κράτος, η εξακολούθηση της πεπατημένης και του ρουσφετιού, εμποδίζει την ανάπτυξη αισθήματος εμπιστοσύνης και δικαιοσύνης μεταξύ κυβέρνησης και πολιτών.

Ταυτόχρονα, υπονομεύεται στην πράξη η επιχειρούμενη καλλιέργεια κλίματος αισιοδοξίας για τις δυνατότητες και την προοπτική υπέρβασης της κρίσης, ματαιώνεται η απαραίτητη δημιουργική συλλογική προσπάθεια και διαιωνίζεται η απογοήτευση, η οργή και η ανασφάλεια της κοινωνίας, που οδηγεί τελικά στην συλλήβδην απόρριψη της πολιτικής από τους πολίτες, με όποιες δυσάρεστες συνέπειες εξαιτίας αυτού προκαλούνται.

Photo: Celluloid and silver

Μια γυναίκα μπορεί.

Θέλω γυναίκα. Το πιο βολικό και εύκολο, βέβαια, θα ήταν να ρίξω κι εγώ ένα – δυο ονόματα στη συζήτηση, έτσι κι αλλιώς και δεν κοστίζει τίποτα και η προεδρολογία έχει ξεκινήσει ήδη. Ναι, περί του νέου προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας πρόκειται, που λες και λύσαμε όλα τ' άλλα τρέχοντα και φλέγοντα θέματά μας, σπεύδουμε τώρα ένα εξάμηνο σχεδόν πριν τις συνταγματικά προβλεπόμενες προθεσμίες, να προτείνουμε και να εκφράζουμε απόψεις για τον έναν και για τον άλλον.

Οι πρώτες αψιμαχίες άρχισαν από μέρες με αφορμή ονόματα που γράφτηκαν ή ακούστηκαν, αλλά και σχετικά με τις απόψεις που δημοσιοποιήθηκαν για το προφίλ, τις ικανότητες ή την πολιτική προέλευση του κατάλληλου υποψήφιου. Εγώ, λοιπόν, δίχως να έχω κάποιο πρόσωπο στο μυαλό μου -γι' αυτό ορκίζομαι και στο όνομα του Θεού και στο όνομα του λαού- προτιμώ ο επόμενος Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας να είναι γυναίκα.

Σέβομαι τις απόψεις που διατυπώθηκαν, σέβομαι και τιμώ τον Πρόεδρο, σέβομαι τους προκατόχους του, έφτασε η ώρα όμως νομίζω να προσεγγίσουμε τον θεσμό με μιαν άλλη οπτική, μ' ένα εντελώς διαφορετικό πνεύμα, κάτω από άλλο πολιτικό πρίσμα. Κατά τη γνώμη μου κι επειδή στις μέρες μας πολλές ευκαιρίες, πολιτικές ευκαιρίες, «καίγονται» και καταναλώνονται σ' ένα ανούσιο, ανεύθυνο κι επικίνδυνο παιχνίδι επικοινωνίας και από την πλευρά της κυβέρνησης κι από τη μεριά της αντιπολίτευσης, η εκλογή του Προέδρου προσφέρει μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία ώστε στην προκειμένη περίπτωση η πολιτική να εκτοπίσει την παραπολιτική, τις παραφυάδες και τα φερέφωνά της.

Μια γυναίκα που θα κληθεί να υπηρετήσει τη χώρα από το ύπατο πολιτειακό αξίωμα μπορεί να συμβολίσει κατ' αρχήν την πολιτική και κοινωνική ενότητα και συνεννόηση. Μπορεί να συμβολίσει την ισότητα, την ανεκτικότητα, το μέτρο. Μπορεί να συμβολίσει την εμπιστοσύνη στο νέο, τη βεβαιότητα για το παρόν και τη σιγουριά για το μέλλον. Μια γυναίκα Πρόεδρος στην παρούσα συγκυρία μπορεί να σηματοδοτήσει την υπομονή, την επιμονή, την αλληλεγγύη, την ελπίδα. Μπορεί να σημάνει τη συνδιαλλαγή και τη διαλλακτικότητα, τη σύνεση και τη σύνθεση, την ομορφιά και το φως. Μπορεί να εμπνεύσει σε κοινές ιδέες, να ενώσει σε κοινούς στόχους, να κινητοποιήσει σε κοινές προσπάθειες.

Θα πεις -και με το δίκιο σου- «Καλά, μόνο μια γυναίκα μπορεί να πετύχει τα παραπάνω, που ενδεχομένως είναι και τόσο κοινότυπα;» Όχι! Ασφαλώς, όχι! Μια γυναίκα όμως νομίζω θα μπορέσει με την παρουσία της απ' αυτή τη θέση στα δημόσια πράγματα του τόπου να εκπέμψει, πέρα από ένα σαφές μήνυμα για τη διάθεση αλλαγής νοοτροπίας του πολιτικού κατεστημένου και της χώρας, και τη διάθεση υπέρβασης αντιλήψεων, αγκυλώσεων, στερεότυπων. «Θα σπάσει αυγά», θα σου έλεγα, αν ο όρος αυτός μπορεί να δώσει μια ιδέα της σκέψης μου.

Μια γυναίκα, με δυναμισμό, με άποψη, με γνώση του πολιτικού και κοινωνικού γίγνεσθαι σε Ελλάδα κι εξωτερικό, με πολιτική συγκρότηση και ιδεολογικό προσανατολισμό, με εσωτερική ομορφιά κι εξωτερική λάμψη -όχι λαμπερή κατ' ανάγκη, με προσόντα όπως έχουμε συνηθίσει να λέμε στη χώρα μας (γλώσσες, πτυχία και τα τοιαύτα), αλλά προπαντός με γνώσεις επαγγελματικές και ικανότητες επικοινωνίας. Μια γυναίκα πρώτη πολίτης της χώρας για να φωτίσει τη μουντή πολιτική καθημερινότητα και να ταρακουνήσει το ανδροκρατούμενο πολιτικό κατεστημένο. Μια γυναίκα στον αντίποδα των γηραιών συνταξιούχων πολιτικών προκατόχων της. Μια γυναίκα για το Προεδρικό Μέγαρο και για όλες τις δουλειές της χώρας.

«Καλά, τι μας λες;» θα ειρωνευτεί ίσως κάποιος άλλος, «αφού ο Πρόεδρος είναι τύποις, κουμάντο κάνει ο Πρωθυπουργός». Δεν είναι το στενά θεωρούμενο κουμάντο το ζητούμενο. Ζητούμενο είναι η ευκαιρία της υπέρβασης. Ζητούμενο είναι να προωθηθεί μια αλλαγή στη μέχρι σήμερα πεπατημένη της Προεδρικής εκλογής. Ζητούμενο είναι να δείξουν εκείνοι που ενδιαφέρονται -αν υπάρχουν φυσικά- ότι ο σεβασμός στους θεσμούς έχει πρωτεύουσα σημασία για τη λειτουργία του πολιτεύματος, ότι η συγκυρία προσφέρεται για να πραγματοποιηθεί μια θεαματική στροφή στα ως τώρα πολιτικά δρώμενα με γνώμονα την ανανέωση και την προοπτική και κριτήριο την κοινωνική συνοχή, την καταδίκη των όποιων διακρίσεων και την εμπέδωση της ελπίδας.

«Και η πορεία της χώρας;» θ' αναρωτιέσαι -είμαι βέβαιος. Κι αν μεν ανήκεις στην πλευρά του κυβερνητικού σχήματος, στο μυαλό σου έχεις το ρίσκο των βουλευτικών εκλογών σε περίπτωση αδυναμίας εκλογής της υποψήφιας από την παρούσα Βουλή. Αν όμως ανήκεις στους αντιπολιτευόμενους και δη στον ΣΥΡΙΖΑ ή τους ΑΝΕΛ, η αγωνία σου θα είναι μην τυχόν και δεν πέσει η κυβέρνηση σε περίπτωση εκλογής της υποψηφίας από την παρούσα Βουλή. Η απάντησή μου είναι απλή, έως βλακείας ίσως απλή:

Στην περίπτωση μιας υποψηφιότητας με τα παραπάνω χαρακτηριστικά, που θα υπερβαίνει ουσιαστικά τις ως τώρα πολιτικές συνήθειες και συμπεριφορές, αν δεν ευοδωθεί για προφανείς λόγους από την παρούσα Βουλή, θα ολοκληρωθεί μ' επιτυχία από την επόμενη, εφόσον πιστεύω ακράδαντα, ότι σ' αυτή την περίπτωση εκείνος που θα τολμήσει να διατυπώσει την πρόταση για γυναίκα υποψήφια Πρόεδρο, θα επιβραβευθεί και μάλιστα γενναιόδωρα από τη λαϊκή ετυμηγορία.

Οι Έλληνες δεν ξεχνάνε μόνο γρήγορα, είναι και έξυπνοι αλλά κι αγαπησιάρηδες. Εκτός αυτού, στα δύσκολα όλοι θα θέλουμε τη μάνα συμπαραστάτη στο πλευρό μας!